ผลการพิจารณาตามข้อสังเกตของคณะกรรมาธิการวิสามัญพิจารณาร่างพระราชบัญญัติ แก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายอาญา (ฉบับที่ .. ) พ.ศ. .... ของวุฒิสภา
ผลการพิจารณาตามข้อสังเกตของคณะกรรมาธิการวิสามัญพิจารณาร่างพระราชบัญญัติ แก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายอาญา (ฉบับที่ .. ) พ.ศ. .... ของวุฒิสภา

คณะรัฐมนตรีมีมติรับทราบผลการพิจารณาตามข้อสังเกตของคณะกรรมาธิการวิสามัญพิจารณาร่างพระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายอาญา (ฉบับที่..) พ.ศ. .... ของวุฒิสภา ตามที่กระทรวงยุติธรรม (ยธ.) เสนอ
สาระสำคัญ
ยธ. ได้พิจารณาร่วมกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้องและได้รวบรวมข้อเท็จจริงและข้อพิจารณาในประเด็นต่าง ๆ สรุปได้ ดังนี้
|
ลำดับ |
ข้อสังเกต |
ผลการพิจารณา |
|
|
1 |
มาตรการเพื่อรองรับผลกระทบอันเกิดจากการแก้ไขเพิ่มเติม บทนิยาม (ร่าง ม.2 และร่าง ม. 3) เช่น กระทำชำเรา คุกคามทางเพศ ควรเตรียมความพร้อมและกำหนดมาตรการเพื่อรองรับผลกระทบเป็นการล่วงหน้า โดยเน้นการจัดทำแนวทางปฏิบัติให้ชัดเจน การพัฒนาบุคลากรผ่านการจัดอบรมหรือสัมมนา เพื่อให้เจ้าหน้าที่ผู้บังคับใช้กฎหมายมีความเข้าใจที่ถูกต้องและแม่นยำ ทั้งในเชิงหลักการและแนวทางปฏิบัติ รวมทั้งสำนักงานศาลยุติธรรมควรเร่งรณรงค์และประชาสัมพันธ์เกี่ยวกับระบบบริการข้อมูลคดีศาลยุติธรรมอย่างทั่วถึง เพื่อให้ผู้มีส่วนเกี่ยวข้องทุกภาคส่วนและประชาชนเกิดความตระหนักรู้และความเข้าใจที่ถูกต้อง ตรงกัน อันจะทำให้การบังคับใช้กฎหมายเป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพ เมื่อกฎหมายมีผลใช้บังคับ |
- ศย. มีแนวทางการปฏิบัติงานในลักษณะเดียวกับร่างพระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายอาญา (ฉบับที่..) พ.ศ. .... รวมถึงการพัฒนาระบบบริการออนไลน์ศาลยุติธรรม (Court Integral Online Service : CIOS) เพื่อเป็นช่องทางการยื่นคำร้อง และการไต่สวนออนไลน์สำหรับศาลอาญา เพื่อให้เป็นการอำนวยความสะดวกแก่ประชาชน พร้อมจัดทำแผนประชาสัมพันธ์และเปิดตัวระบบการยื่นคำร้องเพื่อให้ศาลมีคำสั่งระงับหรือทำให้แพร่หลายหรือลบข้อมูลทางคอมพิวเตอร์ออกจากระบบคอมพิวเตอร์ และคำร้องอื่นที่เกี่ยวข้อง รวมทั้งจัดทำคู่มือการปฏิบัติงาน วิธีการดำเนินคดีที่ศาลและวิธีการดำเนินคดีทางอิเล็กทรอนิกส์ และวางแนวทางในการจัดทำแผนการแก้ไขเพิ่มเติมกฎหรือระเบียบที่เกี่ยวข้อง เพื่อให้การดำเนินการตามร่างพระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายอาญา (ฉบับที่ ..) พ.ศ. .... เมื่อมีผลบังคับใช้แล้วเป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพ รวมถึงร่วมกับกระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม ศึกษาการนําค่าแฮช (Hash Value) มาใช้แทนการเก็บรูปจาก URL ต่อไป - รง. มีแผนวางแนวทางการดําเนินการกับลักษณะความผิดตามร่างพระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายอาญา (ฉบับที่ ..) พ.ศ. .... แก่เจ้าหน้าที่และพนักงานสอบสวนต่อไป - พม. และ อว. มีแผนการประชาสัมพันธ์และสร้างความรู้ความเข้าใจแก่เจ้าหน้าที่ และสถานศึกษาต่าง ๆ ในสังกัดเกี่ยวกับร่างพระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายอาญา (ฉบับที่ ..) พ.ศ. .... - กรมคุมประพฤติมีกลไกและแนวทางปฏิบัติสําหรับพนักงานคุมประพฤติและเครือข่ายสํานักงานคุมประพฤติอยู่แล้ว อย่างไรก็ตามควรให้กรมคุมประพฤติออกแบบมาตรฐานแนวทางการปฏิบัติงานของพนักงานคุมประพฤติเกี่ยวกับการสืบเสาะและพินิจ และการควบคุมและสอดส่องให้เป็นไปตามร่างพระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายอาญา (ฉบับที่ ..) พ. ศ. .... - กรมราชทัณฑ์มีแผนพิจารณาปรับปรุงแนวทางการปฏิบัติงานเพื่อให้สอดคล้องกับร่างพระราชบัญญัติฉบับนี้ - สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกาเสนอว่า ควรให้ ศย.และ อส. ซึ่งเป็นผู้เชี่ยวชาญด้านการดำเนินคดี รวมทั้ง ตร. ทำความเข้าใจในร่างพระราชบัญญัติฉบับนี้เพื่อให้เกิดความชัดเจนพร้อมทั้งเผยแพร่ความรู้แก่ประชาชนเพื่อไม่ให้เกิดการกระทำผิดกฏหมายในอนาคตต่อไป |
|
|
2 |
นิตินโยบายเกี่ยวกับความผิดฐานกระทำชำเราโดยคู่สมรส (ร่าง ม. 7) ซึ่งกำหนดให้เป็นความผิดอันยอมความได้ ควรดำเนินการศึกษาและวิจัยเชิงลึกอย่างเป็นระบบ เพื่อรวบรวมข้อมูลเชิงประจักษ์เกี่ยวกับผลกระทบที่เกิดขึ้นจริงต่อสภาวะจิตใจของบุตรระยะยาว ตลอดจนพลวัตของปัญหาความรุนแรงในครอบครัวในบริบทสังคมปัจจุบัน อันจะนำมาสู่การพัฒนานิตินโยบายที่เหมาะสม อาทิ การกำหนดแนวทาง ปฏิบัติสำหรับเจ้าหน้าที่ มาตรการคุ้มครองสวัสดิภาพบุตรที่มีประสิทธิภาพเพื่อเป็นฐานข้อมูลสำคัญสำหรับการปรับปรุงกฎหมายในอนาคตให้สามารถแก้ไขปัญหาได้อย่างแท้จริงและยั่งยืน |
- อว. ให้ข้อมูลว่าสถาบันอุดมศึกษาต่าง ๆ มีการศึกษาวิจัยในรายละเอียดของร่างพระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายอาญา (ฉบับที่ ..) พ.ศ. .... และ ผลกระทบที่เกิดขึ้นจริงต่อสภาวะจิตใจของบุตรไว้แล้ว กรมคุมประพฤติมีโครงการศึกษาวิจัยสำหรับเก็บข้อมูลสถิติต่าง ๆ ตามพระราชบัญญัติมาตรการป้องกันการกระทำความผิดซ้ำในความผิดเกี่ยวกับเพศหรือที่ใช้ ความรุนแรง พ.ศ. 2565 เพื่อนำมาประเมินผลในเรื่องปัจจัยของการกระทำความผิดซ้ำของผู้กระทำความผิด ซึ่งสามารถนำมาเป็นองค์ประกอบสำคัญเพื่อประกอบการศึกษาวิจัยเกี่ยวกับผลกระทบของร่างพระราชบัญญัติดังกล่าว - ส่วนหน่วยงานอื่นได้รับทราบข้อสังเกตและจะนำไปประกอบการพิจารณาแผนการศึกษาวิจัยต่อไป |
|
|
3 |
การปรับปรุงกฎหมายเกี่ยวกับเด็กให้สอดคล้องกับอนุสัญญาว่าด้วยสิทธิเด็กและพระราชบัญญัติคุ้มครองเด็ก พ.ศ. 2546 (ร่างมาตรา 8 เพิ่ม ความเป็นมาตรา 284/1) ควรมีการปรับปรุงแก้ไขกฎหมายที่เกี่ยวกับอายุผู้ถูกกระทำที่เป็นเด็กให้สอดคล้องกับอนุสัญญาว่าด้วยสิทธิเด็กและพระราชบัญญัติคุ้มครองเด็ก พ.ศ. 2546 ที่กำหนดให้เด็กหมายความว่า บุคคลซึ่งมีอายุต่ำกว่า 18 ปีบริบูรณ์ แต่ไม่รวมถึงผู้บรรลุนิติภาวะด้วยการสมรส รวมถึงปรับปรุงแก้ไขบทลงโทษให้สอดคล้องกันทั้งระบบ ทั้งนี้ การดำเนินการปรับปรุงแก้ไขดังกล่าวต้องผ่านการศึกษาวิจัยทั้งระบบ |
- หน่วยงานที่ใช้บังคับกฎหมายฉบับนี้ยังสามารถบังคับใช้ต่อไปได้โดยไม่ขัดหรือแย้งต่อร่างกฎหมายดังกล่าว เมื่อมีผลบังคับใช้แล้ว จึงยังไม่มีความจำเป็นต้องแก้ไขเพิ่มเติมกฎหมายที่อยู่ในความรับผิดชอบ โดยเฉพาะพระราชบัญญัติคุ้มครองเด็ก พ.ศ. 2546 และที่แก้ไขเพิ่มเติม มีบทบัญญัติที่มีการกำหนดกลไกและมาตรการต่าง ๆ ในการคุ้มครองเด็กไว้ด้วยซึ่งครอบคลุมความผิดตามร่างพระราชบัญญัตินี้ นอกจากนี้ กฎหมายลำดับรองที่อยู่ในความรับผิดชอบของ ศธ. ซึ่งเกี่ยวข้องกับการคุ้มครองเด็กตามอนุสัญญาว่าด้วยสิทธิเด็ก อาทิ กฎกระทรวงศึกษาธิการ กำหนดความประพฤติของนักเรียน นักศึกษา พ.ศ. 2548 และระเบียบกระทรวงศึกษาธิการว่าด้วยการลงโทษนักเรียนและนักศึกษา พ.ศ 2548 ก็ยังไม่มีความจำเป็นที่จะต้องแก้ไขเพิ่มเติมกฎหมายลำดับรองเหล่านี้เช่นกัน ทั้งนี้ เมื่อร่างพระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายอาญา (ฉบับที่ ..) พ.ศ. .... มีผลบังคับใช้แล้ว กระทรวงการต่างประเทศจะพัฒนาข้อมูลในการรายงานของประเทศไทยภายใต้อนุสัญญาว่าด้วยสิทธิเด็กและการรายงาน สถานการณ์สิทธิมนุษยชนของไทยภายใต้กลไกการทบทวนสถานการณ์สิทธิมนุษยชน หรือ Universal Periodic Review : UPR) ต่อไป |
|
|
4 |
การใช้คำว่า “ในระบบคอมพิวเตอร์ที่ประชาชนทั่วไป เข้าถึงได้” ตามร่างมาตรา 284/1 วรรคสาม และร่างมาตรา 284/4 วรรคหนึ่ง มีความมุ่งหมายให้หมายความทำนองเดียวกับคำว่า “สาธารณสถาน” และคำว่า “ต่อหน้าธารกำนัล” ซึ่งจะครอบคลุมระบบคอมพิวเตอร์ที่ประชาชนทั่วไปสามารถเข้าถึงได้ ไม่ว่าจะโดยการเป็นสมาชิกหรือไม่ก็ตาม แม้ตามข้อเท็จจริงประชาชนทั่วไปจะมิได้เข้าถึงโดยแท้จริง |
- เมื่อร่างพระราชบัญญัติดังกล่าวมีผลบังคับใช้แล้ว ดศ. สามารถบังคับใช้กฎหมายในความรับผิดชอบได้ต่อไป โดยไม่มีความจำเป็นต้องแก้ไข โดยเฉพาะพระราชบัญญัติว่าด้วยการกระทำความผิดเกี่ยวกับคอมพิวเตอร์ พ.ศ. 2550 และที่แก้ไขเพิ่มเติม เนื่องจากตามกฎหมายมีบทบัญญัติที่กำหนดให้พนักงานเจ้าหน้าที่มีอำนาจยื่นคำร้องต่อศาลเพื่อปิดกั้นข้อมูลอันมีลักษณะลามกหรือที่ขัดต่อศีลธรรมอันดี หากผู้ให้บริการสื่อออนไลน์ฝ่าฝืนจะมีโทษปรับเป็นพินัยตามมาตรา 27 ที่กำหนดว่า ผู้ใดไม่ปฏิบัติตามคำสั่งของศาลหรือพนักงานเจ้าหน้าที่ที่สั่งตามมาตรา 18 หรือมาตรา 20 หรือไม่ปฏิบัติตามคำสั่งของศาลตามมาตรา 21 ต้องระวางโทษปรับไม่เกินสองแสนบาท และปรับเป็นรายวันอีกไม่เกินวันละห้าพันบาท จนกว่าจะปฏิบัติให้ถูกต้อง ประกอบกับร่างพระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายอาญา (ฉบับที่ ..) พ.ศ. .... มาตรา 284/4 กำหนดให้ ผู้นำเข้าข้อมูล ผู้ควบคุมหรือผู้ให้บริการระบบคอมพิวเตอร์ที่ฝ่าฝืนคำสั่งของศาลที่ให้ระงับการทำให้แพร่หลายและนำข้อมูลนั้นออกจากระบบคอมพิวเตอร์ภายในระยะเวลาที่ศาลกำหนด ต้องระวางโทษจำคุกไม่เกินหกเดือนหรือปรับไม่เกินหนึ่งหมื่นบาท หรือทั้งจำทั้งปรับ ทำให้พระราชบัญญัติว่าด้วยการกระทำความผิดเกี่ยวกับคอมพิวเตอร์ พ.ศ. 2550 และที่แก้ไขเพิ่มเติม สามารถที่จะบังคับใช้ให้สอดคล้องกับร่างพระราชบัญญัตินี้ได้เช่นกัน เป็นความผิดกรรมเดียวผิดต่อกฎหมายหลายบท กล่าวคือ การกระทำเพียงครั้งเดียว แต่การกระทำนั้นเข้าข่ายเป็นความผิดตามกฎหมายหลายมาตราพร้อมกัน ศาลจะลงโทษตามกฎหมายบทที่มีอัตราโทษหนักที่สุดเพียงบทเดียวเท่านั้น ตามประมวลกฎหมายอาญามาตรา 90 |
(โปรดตรวจสอบมติคณะรัฐมนตรีที่เป็นทางการจากสำนักเลขาธิการคณะรัฐมนตรีอีกครั้ง)
ที่ประชุมคณะรัฐมนตรี นายอนุทิน ชาญวีรกูล (นายกรัฐมนตรี) 7 กรกฎาคม 2569
g5














