ร่างระเบียบคณะกรรมการนโยบายเขตพัฒนาพิเศษภาคตะวันออก ว่าด้วยหลักเกณฑ์การได้มา การใช้ หรือจัดหาประโยชน์ในที่ดินที่สำนักงานคณะกรรมการนโยบายเขตพัฒนาพิเศษภาคตะวันออกได้มาโดยวิธีการจัดซื้อ เช่า เช่าซื้อ แลกเปลี่ยน เวนคืน หรือโดยวิธีการอื่น พ.ศ. ....
ร่างระเบียบคณะกรรมการนโยบายเขตพัฒนาพิเศษภาคตะวันออก ว่าด้วยหลักเกณฑ์การได้มา การใช้ หรือจัดหาประโยชน์ในที่ดินที่สำนักงานคณะกรรมการนโยบายเขตพัฒนาพิเศษภาคตะวันออกได้มาโดยวิธีการจัดซื้อ เช่า เช่าซื้อ แลกเปลี่ยน เวนคืน หรือโดยวิธีการอื่น พ.ศ. ....
คณะรัฐมนตรีมีมติรับทราบร่างระเบียบคณะกรรมการนโยบายเขตพัฒนาพิเศษภาคตะวันออก ว่าด้วยหลักเกณฑ์การได้มา การใช้ หรือจัดหาประโยชน์ในที่ดินที่สำนักงานคณะกรรมการนโยบายเขตพัฒนาพิเศษภาคตะวันออกได้มาโดยวิธีการจัดซื้อ เช่า เช่าซื้อ แลกเปลี่ยน เวนคืน หรือโดยวิธีการอื่น พ.ศ. .... ตามที่คณะกรรมการนโยบายเขตพัฒนาพิเศษภาคตะวันออกเสนอ โดยให้แก้ไขบทอาศัยอำนาจ จาก “อาศัยอำนาจตามความในมาตรา 11 วรรคหนึ่ง (7) และมาตรา 34 แห่งพระราชบัญญัติเขตพัฒนาพิเศษภาคตะวันออก พ.ศ. 2561” เป็น “อาศัยอำนาจตามความในมาตรา 11 (7) และมาตรา 34 วรรคหนึ่งและวรรคสาม แห่งพระราชบัญญัติเขตพัฒนาพิเศษภาคตะวันออก พ.ศ. 2561” และตัดบทบัญญัติการกำหนดลักษณะต้องห้ามของกรรมการผู้ทรงคุณวุฒิ (ร่างข้อ 8 และร่างข้อ 17 วรรคสาม) ในร่างระเบียบดังกล่าวออกตามข้อสังเกตของสำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา แล้วดำเนินการต่อไปได้
รวมทั้งให้สำนักงานคณะกรรมการนโยบายเขตพัฒนาพิเศษภาคตะวันออกรับความเห็นของกระทรวงคมนาคม กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม กระทรวงมหาดไทยและสำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติไปพิจารณาดำเนินการต่อไปด้วย
สาระสำคัญของเรื่อง
กพอ. เสนอว่า
1. โดยที่พระราชบัญญัติเขตพัฒนาพิเศษภาคตะวันออก พ.ศ. 2561 มาตรา 34 บัญญัติให้ สกพอ. มีอำนาจดำเนินการโดยวิธีการจัดซื้อ เช่า เช่าซื้อ แลกเปลี่ยน เวนคืน หรือโดยวิธีการอื่นตามหลักเกณฑ์ที่ กพอ. กำหนด ในกรณีที่มีความจำเป็นต้องได้มา ซึ่งที่ดินหรืออสังหาริมทรัพย์อื่นเพื่อประโยชน์ในการพัฒนาเขตพัฒนาพิเศษภาคตะวันออก สกพอ. จึงได้ดำเนินการยกร่างระเบียบคณะกรรมการนโยบายเขตพัฒนาพิเศษภาคตะวันออก ว่าด้วยหลักเกณฑ์การได้มา การใช้ หรือจัดหาประโยชน์ในที่ดินที่สำนักงานคณะกรรมการนโยบายเขตพัฒนาพิเศษภาคตะวันออกได้มาโดยวิธีการจัดซื้อ เช่า เช่าซื้อ แลกเปลี่ยน เวนคืน หรือโดยวิธีการอื่น พ.ศ. ... โดยเป็นการดำเนินการออกกฎหมายลำดับรองตามบทบัญญัติดังกล่าวและมีสาระสำคัญ ดังนี้
|
ประเด็น |
รายละเอียด |
|
|
1. กำหนดบทนิยาม (ร่างข้อ 3) |
• ได้แก่ คำว่า “ที่ดิน” “ค่าตอบแทน” และ “โครงการ” |
|
|
2. ขอบเขตการใช้บังคับ (ร่างข้อ 4) |
• ระเบียบนี้ไม่ใช้บังคับกับการได้มาซึ่งที่ดินโดยวิธีการที่นอกเหนือจากมาตรา 34 แห่งพระราชบัญญัติเขตพัฒนาพิเศษภาคตะวันออก พ.ศ. 2561 (ได้แก่ การจัดซื้อ เช่า เช่าซื้อ แลกเปลี่ยน เวนคืน และโดยวิธีการอื่น) หรือโดยมุ่งหมายเพื่อการใช้ประโยชน์สำหรับการปฏิบัติงานของ สกพอ. หรือโดยผลของสัญญาร่วมลงทุนตามกฎหมายว่าด้วยการร่วมลงทุนระหว่างรัฐและเอกชนหรือกฎหมายว่าด้วยเขตพัฒนาพิเศษภาคตะวันออกหรือสัญญาเช่าหรือสัญญาต่างตอบแทนอื่นที่มิใช่เพื่อประโยชน์ในการพัฒนาเขตพัฒนาพิเศษภาคตะวันออก |
|
|
3. หมวด 1 การได้มา (ร่างข้อ 6 – 15) |
|
|
| 3.1 ขั้นตอนการดำเนินการ | • เมื่อ สกพอ. เห็นว่ามีความจำเป็นต้องได้มาซึ่งที่ดินแปลงใดเพื่อประโยชน์ในการพัฒนาเขตพัฒนาพิเศษภาคตะวันออก ให้เสนอโครงการต่อ กพอ. เห็นชอบหลักการของโครงการ และแต่งตั้งคณะกรรมการเฉพาะกิจเพื่อศึกษาความเหมาะสมของพื้นที่ ความเหมาะสมทางด้านการเงินตลอดจนผลกระทบและแนวทางหรือมาตรการป้องกัน แก้ไข หรือเยียวยาผลกระทบดังกล่าว และความคุ้มค่าที่ประชาชนในพื้นที่และรัฐจะได้รับจากการได้มาซึ่งที่ดิน รวมทั้งวิธีการได้มาซึ่งที่ดินที่เหมาะสมหรือเรื่องอื่นใด ที่เกี่ยวข้องกับโครงการนั้น (ร่างข้อ 6) | |
| 3.2 คณะกรรมการเฉพาะกิจ | • คณะกรรมการเฉพาะกิจ มีจำนวนไม่เกิน 7 คน โดยจะต้องไม่มีส่วนได้เสียในการได้มาซึ่งที่ดินและไม่มีลักษณะต้องห้ามตามที่กำหนด และให้คณะกรรมการเฉพาะกิจสิ้นสุดลงเมื่อได้มาซึ่งที่ดินแล้ว หรือ กพอ. มีมติเห็นชอบให้ยุติโครงการ (ร่างข้อ 7 -10) | |
|
3.3 การดำเนินการให้ได้มาซึ่งที่ดิน |
• เมื่อคณะกรรมการเฉพาะกิจได้ศึกษาความเหมาะสมดังกล่าวเรียบร้อยแล้วให้รายงานต่อ กพอ. เพื่อพิจารณาเห็นชอบ ก่อนให้ สกพอ. ดำเนินการให้ได้มาซึ่งที่ดิน (ร่างข้อ 11 - 14) ดังนี้ 1. กรณีวิธีซื้อ เช่า เช่าซื้อ หรือแลกเปลี่ยนกรรมสิทธิ์ ให้ สกพอ. สามารถเจรจากับเจ้าของหรือผู้มีสิทธิในที่ดินได้โดยตรง 2. กรณีวิธีเวนคืน ให้ สกพอ. ปฏิบัติตามหลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไข ที่กำหนดไว้ในกฎหมายว่าด้วยการเวนคืนและการได้มาซึ่งอสังหาริมทรัพย์ 3. กรณีวิธีการอื่น ๆ เช่น การได้มาซึ่งสิทธิในอสังหาริมทรัพย์ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ การได้มาซึ่งสิทธิการใช้ประโยชน์ในทรัพย์สินของแผ่นดินตามประมวลกฎหมายที่ดิน และการได้มาซึ่งสิทธิการใช้ประโยชน์ที่ดินตามกฎหมายอื่น ให้ สกพอ. ปฏิบัติตามหลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไขที่กำหนดไว้ในกฎหมายว่าด้วยการนั้น |
|
|
3.4 การพิจารณาทบทวน |
• ในกรณีที่ สกพอ. ไม่สามารถดำเนินการตามผลการศึกษาได้ ให้จัดทำรายงานและเสนอให้คณะกรรมการเฉพาะกิจพิจารณาทบทวนหรือกำหนดวิธีการอื่นให้ กพอ. พิจารณาอีกครั้ง (ร่างข้อ 15) |
|
|
4. หมวด 2 การใช้หรือการจัดหาประโยชน์ในที่ดิน (ร่างข้อ 16 – 20) |
||
|
4.1 การใช้หรือจัดหาประโยชน์ในที่ดิน |
• กำหนดให้ สกพอ. ใช้หรือจัดหาประโยชน์ในที่ดินตามวัตถุประสงค์ของโครงการในกรณีการได้มาซึ่งที่ดินด้วยวิธีการซื้อ เช่า เช่าซื้อ แลกเปลี่ยนกรรมสิทธิ์ หรือวิธีการอื่น ๆ และตามวัตถุประสงค์ของการเวนคืนในกรณีการได้มาซึ่งที่ดินโดยวิธีเวนคืน (ร่างข้อ 16) |
|
|
4.2 คณะกรรมการพิจารณาการจัดหาประโยชน์ในที่ดิน |
• กำหนดให้ กพอ. แต่งตั้งคณะกรรมการพิจารณาการจัดหาประโยชน์ในที่ดิน จำนวนไม่เกิน 7 คน (เลขาธิการ กพอ. เป็นประธานกรรมการ) มีหน้าที่และอำนาจเชิญชวนให้ยื่นข้อเสนอ พิจารณาคัดเลือก เจรจา ค่าตอบแทน หรือเงื่อนไขเกี่ยวกับการจัดหาประโยชน์ในที่ดิน และเสนอความเห็นต่อ สกพอ. โดยให้เป็นไปตามหลักเกณฑ์และวิธีการที่ สกพอ. ประกาศกำหนด (ร่างข้อ 17 และข้อ 20) |
|
|
4.3 วิธีการจัดหาประโยชน์ในที่ดิน |
• กำหนดให้การจัดหาประโยชน์ในที่ดินกระทำโดยวิธีการประมูลโดยประกาศเชิญชวนเป็นการทั่วไป เว้นแต่กรณีการจัดหาประโยชน์ในที่ดินกับหน่วยงานของรัฐเพื่อปฏิบัติตามหน้าที่ การจัดหาประโยชน์ในที่ดินกับเอกชนเพื่อดำเนินการตามนโยบายรัฐ หรือกรณีอื่น ๆ ที่คณะกรรมการพิจารณาการจัดหาประโยชน์ในที่ดินเห็นว่าไม่เหมาะสมที่จะกระทำด้วยวิธีการประมูล ให้มีหนังสือเชิญชวนผู้ที่มีคุณสมบัติตรงตามเงื่อนไขที่กำหนดหลายรายหรือเพียงรายเดียวให้เข้าร่วมยื่นข้อเสนอหรือเข้าเจรจาตกลงโดยตรงก็ได้ (ร่างข้อ 18) |
|
|
4.4 ปัจจัยในการพิจารณาระยะเวลาและค่าตอบแทน |
• กำหนดปัจจัยในการพิจารณาระยะเวลาและค่าตอบแทนการให้ใช้ประโยชน์ในที่ดิน ได้แก่ วัตถุประสงค์และแนวทางการใช้ประโยชน์หรือการพัฒนาในที่ดิน มูลค่าที่ดิน สภาพ ทำเล ที่ตั้ง ข้อจำกัดของที่ดิน อัตราค่าตอบแทนตามปกติในท้องตลาด มูลค่าอสังหาริมทรัพย์อื่นบนที่ดินที่ตกหรือจะตกเป็นของ สกพอ. และต้นทุนการดำเนินการของภาครัฐในการได้มาและพัฒนาที่ดิน (ร่างข้อ 19) |
2. สกพอ. ได้เสนอร่างระเบียบดังกล่าวให้คณะอนุกรรมการด้านกฎหมายภายใต้ กพอ. พิจารณา โดยในการประชุมคณะอนุกรรมการด้านกฎหมายภายใต้ กพอ. ครั้งที่ 3/2568 เมื่อวันที่ 8 เมษายน 2568 คณะอนุกรรมการด้านกฎหมายภายใต้ กพอ. ได้มีมติเห็นชอบร่างระเบียบดังกล่าว และต่อมา กพอ. ในการประชุมครั้งที่ 2/2568 (นายพิชัย ชุณหวชิร รองนายกรัฐมนตรีในขณะนั้นเป็นประธานกรรมการ) ได้มีมติเห็นชอบร่างระเบียบดังกล่าวและให้เสนอคณะรัฐมนตรีเพื่อทราบต่อไป
3. ประโยชน์ที่คาดว่าจะได้รับ โดย สกพอ. คาดว่าร่างระเบียบดังกล่าวจะทำให้ภาครัฐมีที่ดินสำหรับการพัฒนาทางเศรษฐกิจที่ทันสมัยและเป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม เพิ่มขีดความสามารถในการแข่งขันของประเทศ และส่งเสริมการเติบโตทางเศรษฐกิจอย่างยั่งยืน รวมทั้งเป็นการเพิ่มรายได้ให้แก่ภาครัฐในการพัฒนาโครงการต่าง ๆ ให้เกิดประโยชน์ต่อสาธารณะต่อไป
(โปรดตรวจสอบมติคณะรัฐมนตรีที่เป็นทางการจากสำนักเลขาธิการคณะรัฐมนตรีอีกครั้ง)
ที่ประชุมคณะรัฐมนตรี นายพิพัฒน์ รัชกิจประการ (รองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงคมนาคม) 15 กันยายน 2569
g2
